عبد الهادي بن محمد بن محمود بن ابراهيم مراغى
15
منافع حيوان ( فارسى )
جبريل بن بختيشوع و يتلوه فى الجزو الثانى نعت [ پايان برگ 96 پ ] الحجل و هو من عجايب الحجل و الحمد للّه و صلوته على خيرته من خلقه سيّد و مولانا محمّد النبى و على اهل بيته الطّاهرين و آله اجمعين و سلّم تسليما . . . » در برگ 104 رو تصوير دو مرد است ، مردى پير با ريشى سفيد نشسته و مردى به نسبت جوان كه در ذيل آن آمده است : « حكيم عبد اللّه بن بختيشوع انه لمّا أمرى [ 104 رو ] . . . ابّه لمّا أمرنى الأمير سعد الدّين أن اجمع كتابا يحتوى على ذكر منافع الحيوان و طبايعه و خواصّ افعاله . . . » اين « امير سعد الدّين » كيست كه امر به جمع و تدوين منافع حيوان مىكند ؟ اين نكته نيز خود شايان بررسى است . همچنان كه در بالا ياد كردم ، نسخهء كتابخانهء لندن گسيخته و ناتمام پايان مىپذيرد ؛ ولى سرانجام نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس چنين است : « و هو مختار من كتاب الخواصّ مجرّب المنافع . تمّ الكتاب و للّه الحمد و المنّه . سابع ربيع الاخر من سنة سبعمايه . » و الحمد للّه وحده و صلوته على انبيايه و رسله و سلامه . هى من كتب الفقير الخاطى عمر بن عبد الله الدمياطى الشافعى فى سنه 874 احسن الله عافيتها و عاقبته . من نوبة الفقير الى اللّه محمّد بن ( . . . ) المدنى الانصارى 926 . * * * به سالهايى بلند است كه سپاسگزار عنايات دوست و استاد ارزشمند جناب آقاى ايرج افشارم و پايايى بنياد موقوفات دكتر محمود افشار يزدى را از درگاه خداى بزرگ مسألت دارم . از دوست گرانمايه ، شاهنامهپژوه نامدار آقاى دكتر محمود اميد سالار كه متن كامل و دستنيافتنى منافع حيوان را در دسترس من نهادند و مرا بدين مكرمت رهين الطاف خود ساختند ؛ و از جناب آقاى دكتر حبيب اللّه عظيمى معاونت ارجمند كتابخانهء ملّى كه با اهداى عكس و C . D نسخه ، امكان پژوهش را بر من آسان ساختند ؛ و از آقاى دكتر محسن جعفرىمذهب پژوهشگر دانشور امتنان